In de Nederlandse politiek zijn maar weinig gezichten zo direct herkenbaar als dat van Geert Wilders. Zijn naam is al jaren verbonden aan felle debatten over immigratie, islam en nationale identiteit. Tegelijk is zijn loopbaan onlosmakelijk verbonden met een bestaan onder zware beveiliging, iets wat zijn publieke rol een uitzonderlijke lading geeft.
Geert Wilders werd op 6 september 1963 geboren in Venlo. Hij groeide op als jongste van vier kinderen in een gezin met een Nederlandse vader en een moeder met Nederlands-Indische wortels. Zijn vader werkte bij Océ, een bedrijf dat in de regio veel bekendheid had. Die achtergrond klinkt misschien gewoon, maar zijn latere leven zou allesbehalve gewoon verlopen.
Jeugd, reizen en studie
Na de middelbare school koos hij niet meteen voor een vast pad. In de eerste helft van de jaren tachtig verbleef hij in Israël en reisde hij door het Midden-Oosten. Hij woonde een tijd in een moshav en trok daarna verder door de regio. Dat verblijf wordt vaak gezien als een belangrijke periode in zijn vorming.
Terug in Nederland studeerde hij Sociale Pedagogiek aan Hogeschool Utrecht. Daarnaast volgde hij deelcertificaten in de rechten aan de Open Universiteit. Voor hij volledig de politiek in ging, werkte hij in de zorgverzekeringsbranche. Dat deed hij enkele jaren, voordat Den Haag zijn vaste werkterrein werd.
Eerste stappen in Den Haag
Zijn politieke loopbaan begon bij de VVD. In 1990 ging hij aan de slag als beleidsmedewerker voor de VVD-fractie in de Tweede Kamer. Daar leerde hij het parlementaire werk van dichtbij kennen. Het was de fase waarin hij ervaring opdeed achter de schermen, nog voordat hij zelf een zichtbaar Kamerlid werd.
Later volgde de stap naar gekozen functies. Eerst zat hij kort in de gemeenteraad van Utrecht. Niet lang daarna, op 25 augustus 1998, kwam hij voor de VVD in de Tweede Kamer. In die jaren bouwde hij een duidelijk profiel op, vooral op dossiers rond buitenland en maatschappelijke kwesties.
De breuk met de VVD
Het beslissende moment kwam in 2004. Wilders verliet de VVD na een conflict over de houding van de partij tegenover Turkije en de Europese Unie. Daarna ging hij verder als zelfstandig Kamerlid onder de naam Groep Wilders.
Die breuk was meer dan een intern meningsverschil. Vanaf dat moment koos hij nadrukkelijk voor een eigen koers, los van de partij waarin hij politiek was opgegroeid. Dat gaf hem vrijheid, maar maakte hem ook tot een nog opvallender figuur in het parlement.
Oprichting van de PVV
Twee jaar later richtte hij de Partij voor de Vrijheid op. Sindsdien is hij het gezicht en de leider van de PVV. Bij de eerste verkiezingen waaraan de partij meedeed, haalde zij direct zetels in de Tweede Kamer. Daarmee kreeg zijn zelfstandige koers een vaste politieke vorm.
Vanaf dat moment werd zijn naam in het publieke debat bijna automatisch gekoppeld aan de partij. De PVV groeide uit tot het platform waarmee hij zijn standpunten over immigratie, islam, Europa en veiligheid op de voorgrond zette. Voor veel kiezers en tegenstanders is dat nog altijd de kern van zijn politieke profiel.
Bekendheid, invloed en scherpe controverse
Zijn bekendheid bleef niet beperkt tot de Haagse politiek. In 2008 bracht hij de film Fitna uit, die veel ophef veroorzaakte in binnen- en buitenland. Daarmee werd hij ook buiten Nederland een omstreden en veelbesproken politicus.
Enkele jaren later verscheen zijn boek Marked for Death: Islam’s War Against the West and Me. Ook dat paste in de lijn van zijn publieke optreden: confronterend, uitgesproken en gericht op een internationaal publiek.
Ondertussen speelde de PVV ook een rol in de machtsverhoudingen in Den Haag. De partij gaf een periode gedoogsteun aan het eerste kabinet-Rutte. Daardoor had zij invloed op het regeringsbeleid, zonder zelf ministers te leveren. Dat was een belangrijk moment, omdat het liet zien dat zijn partij niet alleen protest kon organiseren, maar ook gewicht had in de dagelijkse politiek.
Later volgde een nieuwe piek toen de PVV bij de Tweede Kamerverkiezingen de grootste werd met 37 zetels. Daarmee bereikte hij een van de grootste successen uit zijn loopbaan. De partij maakte daarna deel uit van de coalitie rond het kabinet-Schoof, maar die samenwerking hield geen stand. Vervolgens kwam de PVV weer in de oppositie terecht.
Leven onder permanente beveiliging
Achter het publieke optreden schuilt al jaren een hard en ingrijpend gegeven. Sinds 2004 leeft Wilders onder permanente beveiliging vanwege ernstige bedreigingen. Dat heeft grote gevolgen voor zijn bewegingsvrijheid, zijn dagelijks ritme en zijn privéleven.
Hij woont daarom op een geheime, zwaar beveiligde locatie in Nederland. Vaak wordt aangenomen dat die woonplek in of rond Den Haag ligt, maar details blijven bewust buiten de openbaarheid. Dat is geen detail aan de rand van zijn biografie. Het bepaalt in hoge mate hoe hij leeft en werkt.
Die beveiliging maakt hem tot een uitzonderlijke figuur in de Nederlandse politiek. Waar veel politici nog een zekere scheiding kennen tussen werk en privé, is die grens bij hem al lang vervaagd.
Juridische en maatschappelijke discussie
Zijn naam is ook verbonden aan rechtszaken en felle maatschappelijke discussie. Een van de bekendste momenten was de veroordeling voor groepsbelediging na zijn uitspraken over Marokkanen. Die zaak leidde tot jarenlang debat over de grens tussen politieke vrijheid van meningsuiting en strafbare uitlatingen.
Voor aanhangers bevestigde de zaak zijn rol als politicus die zegt wat anderen niet durven te zeggen. Voor critici was het juist een voorbeeld van hoe zijn stijl groepen mensen stigmatiseert. Dat spanningsveld loopt als een rode draad door zijn hele publieke bestaan.
Privéleven
Over zijn persoonlijke leven is minder bekend dan over zijn politieke werk. Wel is duidelijk dat Geert Wilders sinds 1992 getrouwd is met Krisztina Marfai, die van Hongaarse afkomst is. Het paar heeft geen kinderen.
Door de zware beveiliging blijft hun dagelijks leven grotendeels buiten beeld. Openbare optredens in privésfeer zijn zeldzaam. Juist daardoor blijft er rond zijn leven buiten de politiek altijd een zekere afstand bestaan.
Leeftijd en vermogen
Wie zoekt op Geert Wilders leeftijd, komt uit bij zijn geboortedatum: 6 september 1963. Daarmee behoort hij al lange tijd tot de bekendste en meest zichtbare politici van het land.
Over Geert Wilders vermogen doen geregeld schattingen de ronde. Zulke bedragen zijn niet officieel bevestigd en moeten daarom met voorzichtigheid worden gelezen. In de kern komt zijn inkomen voort uit zijn werk als Kamerlid en partijleider.
Waar is Geert Wilders vooral van bekend?
Zijn bekendheid rust op een paar duidelijke pijlers. In de eerste plaats is hij de oprichter en leider van de PVV. Daarnaast is hij al sinds het einde van de jaren negentig een vaste naam in de Tweede Kamer. Verder hebben Fitna, zijn boek en zijn uitgesproken standpunten hem ook buiten de politiek een groot bereik gegeven.
Wat hem onderscheidt, is niet alleen zijn lange aanwezigheid in Den Haag. Het is vooral de combinatie van politieke invloed, voortdurende controverse en een leven dat al jaren onder zware bewaking staat. Daardoor is hij een van de meest besproken figuren in de recente Nederlandse politiek.
Veelgestelde vragen
Hoe oud is Geert Wilders?
Hij is geboren op 6 september 1963.
Wie is de partner van Geert Wilders?
Hij is sinds 1992 getrouwd met Krisztina Marfai.
Heeft Geert Wilders kinderen?
Nee, hij heeft geen kinderen.
Waar woont Geert Wilders?
Hij woont op een geheime, zwaar beveiligde locatie in Nederland. Vaak wordt aangenomen dat die in of rond Den Haag ligt.
Waar is Geert Wilders bekend van?
Vooral als politicus, als oprichter en leider van de PVV, en door zijn uitgesproken standpunten over immigratie en islam.
Foto: © European Union 2015 – Source EP, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
